Nanomaterialen

Nanomaterialen zijn chemische stoffen of materialen met een deeltjesgrootte tussen 1 en 100 nanometer (nm) in ten minste één dimensie.

Door het grotere specifieke oppervlak per volume-eenheid kunnen nanomaterialen andere eigenschappen hebben dan hetzelfde materiaal zonder nanoschaalkenmerken. De fysisch-chemische eigenschappen van nanomaterialen kunnen zodoende verschillen van die van de bulkstoffen of deeltjes met grotere afmetingen.

De nanotechnologie breidt zich snel uit. Er is al een groot aantal producten met nanomaterialen op de Europese markt (bv. batterijen, coatings, antibacteriële kleding, cosmetica, voedingsmiddelen). Nanomaterialen bieden technische en commerciële kansen, maar kunnen ook risico's opleveren voor het milieu en zorgen baren voor de gezondheid en veiligheid van mens en dier.

 

 

Hoewel de REACH- en CLP-verordening geen expliciete eisen voor nanomaterialen bevatten, voldoen deze materialen wel aan de definitie van een stof in deze verordeningen, waardoor de bepalingen van toepassing zijn. In 2011 vaardigde de Europese Commissie een specifieke aanbeveling uit over de definitie van een nanomateriaal. De aanbeveling dient te worden gebruikt in verschillende Europese verordeningen, waaronder REACH en CLP.

Er zijn weliswaar duidelijke praktische en commerciële kansen voor het gebruik van nanomaterialen, maar de snelle groei van hun gebruik geeft aanleiding tot vragen over de mogelijke effecten ervan op de gezondheid en het milieu. De mogelijke risico's van deze nieuwe materiaalvormen dienen adequaat te worden geëvalueerd en beheerst. Hoewel fabrikanten, importeurs en downstreamgebruikers er krachtens REACH voor dienen te zorgen dat het gebruik van elke stof (in welke vorm ook) veilig is, leidt dit tot nieuwe uitdagingen voor regelgevende instanties, zoals de Commissie en ECHA, alsook voor alle andere belanghebbenden. 

ECHA werkt nauw samen met bevoegde instanties van de lidstaten, de Europese Commissie, belanghebbenden en internationale organisaties zoals de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Activiteiten van ECHA m.b.t. nanomaterialen onder REACH en CLP

Aangezien de REACH- en CLP-bepalingen ook gelden voor nanomaterialen, moet ECHA in staat zijn om zijn taken binnen de verschillende REACH-processen (bv. registratie, beoordeling, autorisatie en beperkingen) en CLP-processen (bv. indeling en etikettering) uit te voeren voor nanomaterialen, zoals het voor elke andere vorm van een stof zou doen, en moet het over voldoende wetenschappelijke en technische capaciteit te beschikken om dit te doen.

Met deze doelstelling heeft ECHA sinds 2011 zijn activiteiten op dit gebied geleidelijk uitgebreid, zich richtend op:

  • Het opbouwen van van interne en externe capaciteit
  • Het delen van ervaringen met en het creëren van consensus bij MSCA's, MSC- en RAC-leden over veiligheidsinformatie voor nanomaterialen in REACH-registratiedossiers
  • Het geven van feedback en advies aan registranten die voor de volgende registratiedeadline nanomaterialen willen registreren 
  • Het deelnemen en bijdragen aan lopende internationale regelgevende activiteiten (zoals de OESO-werkgroep gefabriceerde nanomaterialen)
  • Het organiseren van webinars over nanomaterialen om informatie te geven over de nieuwste ontwikkelingen in REACH- en CLP-processen die verband houden met nanomaterialen en deze te bespreken, alsook om registranten te helpen bij het opstellen en indienen van dossiers die betrekking hebben op nanomaterialen Bezoek de pagina Webinars om u te registreren voor komende webinars en om eerdere presentaties te bekijken.
  • In oktober 2012 heeft ECHA met steun van de bevoegde instanties voor REACH en CLP (CARACAL) en de bevoegde instanties voor biociden de deskundigengroep inzake nanomaterialen (ECHA-NMEG) opgericht. Deze informele adviesgroep ondersteunt de uitvoering van het werkplan voor nanomaterialen 2016-2018 van ECHA en geeft informatie en advies over wetenschappelijke en technische kwesties in verband met de tenuitvoerlegging van de REACH-, CLP- en biocidenwetgeving in relatie tot nanomaterialen.